Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziaĹĂłw przedszkolnych w szkoĹach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego.
WstÄp
Podstawa programowa wychowania przedszkolnego wskazuje cel wychowania przedszkolnego, zadania profilaktyczno-wychowawcze przedszkola, oddziaĹu przedszkolnego zorganizowanego w szkole podstawowej i innej formie wychowania przedszkolnego, zwanych dalej „przedszkolami”, oraz efekty realizacji zadaĹ w postaci celĂłw osiÄ ganych przez dzieci na zakoĹczenie wychowania przedszkolnego.
Celem wychowania przedszkolnego jest wsparcie caĹoĹciowego rozwoju dziecka. Wsparcie to realizowane jest przez proces opieki, wychowania i nauczania – uczenia siÄ, co umoĹźliwia dziecku odkrywanie wĹasnych moĹźliwoĹci, sensu dziaĹania oraz gromadzenie doĹwiadczeĹ na drodze prowadzÄ cej do prawdy, dobra i piÄkna. W efekcie takiego wsparcia dziecko osiÄ ga dojrzaĹoĹÄ do podjÄcia nauki na pierwszym etapie edukacji.
Zadania przedszkola
- Wspieranie wielokierunkowej aktywnoĹci dziecka poprzez organizacjÄ warunkĂłw sprzyjajÄ cych nabywaniu doĹwiadczeĹ w fizycznym, emocjonalnym, spoĹecznym i poznawczym obszarze jego rozwoju.
- Tworzenie warunkĂłw umoĹźliwiajÄ cych dzieciom swobodny rozwĂłj, zabawÄ i odpoczynek w poczuciu bezpieczeĹstwa.
- Wspieranie aktywnoĹci dziecka podnoszÄ cej poziom integracji sensorycznej i umiejÄtnoĹci korzystania z rozwijajÄ cych siÄ procesĂłw poznawczych.
- Zapewnienie prawidĹowej organizacji warunkĂłw sprzyjajÄ cych nabywaniu przez dzieci doĹwiadczeĹ, ktĂłre umoĹźliwiÄ im ciÄ gĹoĹÄ procesĂłw adaptacji oraz pomoc dzieciom rozwijajÄ cym siÄ w sposĂłb nieharmonijny, wolniejszy lub przyspieszony.
- Wspieranie samodzielnej dzieciÄcej eksploracji Ĺwiata, dobĂłr treĹci adekwatnych do poziomu rozwoju dziecka, jego moĹźliwoĹci percepcyjnych, wyobraĹźeĹ i rozumowania, z poszanowaniem indywidualnych potrzeb i zainteresowaĹ.
- Wzmacnianie poczucia wartoĹci, indywidualnoĹÄ, oryginalnoĹÄ dziecka oraz potrzeby tworzenia relacji osobowych i uczestnictwa w grupie.
- Tworzenie sytuacji sprzyjajÄ cych rozwojowi nawykĂłw i zachowaĹ prowadzÄ cych do samodzielnoĹci, dbania o zdrowie, sprawnoĹÄ ruchowÄ i b ezpieczeĹstwo, w tym bezpieczeĹstwo w ruchu drogowym.
- Przygotowywanie do rozumienia emocji, uczuÄ wĹasnych i innych ludzi oraz dbanie o zdrowie psychiczne, realizowane m.in. z wykorzystaniem naturalnych sytuacji, pojawiajÄ cych siÄ w przedszkolu oraz sytuacji zadaniowych, uwzglÄdniajÄ cych treĹci adekwatne do intelektualnych moĹźliwoĹci i oczekiwaĹ rozwojowych dzieci.
- Tworzenie sytuacji edukacyjnych budujÄ cych wraĹźliwoĹÄ dziecka, w tym wraĹźliwoĹÄ estetycznÄ , w odniesieniu do wielu sfer aktywnoĹci czĹowieka: mowy, zachowania, ruchu, Ĺrodowiska, ubioru, muzyki, taĹca, Ĺpiewu, teatru, plastyki.
- Tworzenie warunkĂłw pozwalajÄ cych na bezpiecznÄ , samodzielnÄ eksploracjÄ otaczajÄ cej dziecko przyrody, stymulujÄ cych rozwĂłj wraĹźliwoĹci i umoĹźliwiajÄ cych poznanie wartoĹci oraz norm odnoszÄ cych siÄ do Ĺrodowiska przyrodniczego, adekwatnych do etapu rozwoju dziecka.
- Tworzenie warunkĂłw umoĹźliwiajÄ cych bezpiecznÄ , samodzielnÄ eksploracjÄ elementĂłw techniki w otoczeniu, konstruowania, majsterkowania, planowania i podejmowania intencjonalnego dziaĹania, prezentowania wytworĂłw swojej pracy.
- WspĂłĹdziaĹanie z rodzicami, róşnymi Ĺrodowiskami, organizacjami i instytucjami, uznanymi przez rodzicĂłw za ĹşrĂłdĹo istotnych wartoĹci, na rzecz tworzenia warunkĂłw umoĹźliwiajÄ cych rozwĂłj toĹźsamoĹci dziecka.
- Kreowanie, wspĂłlne z wymienionymi podmiotami, sytuacji prowadzÄ cych do poznania przez dziecko wartoĹci i norm spoĹecznych, ktĂłrych ĹşrĂłdĹem jest rodzina, grupa w przedszkolu, inne dorosĹe osoby, w tym osoby starsze, oraz rozwijania zachowaĹ wynikajÄ cych z wartoĹci moĹźliwych do zrozumienia na tym etapie rozwoju.
- Systematyczne uzupeĹnianie, za zgodÄ rodzicĂłw, realizowanych treĹci wychowawczych o nowe zagadnienia, wynikajÄ ce z pojawienia siÄ w otoczeniu dziecka zmian i zjawisk istotnych dla jego bezpieczeĹstwa i harmonijnego rozwoju.
- Systematyczne wspieranie rozwoju mechanizmĂłw uczenia siÄ dziecka, prowadzÄ ce do osiÄ gniÄcia przez nie poziomu umoĹźliwiajÄ cego podjÄcie nauki w szkole.
- Organizowanie zajÄÄ – zgodnie z potrzebami – umoĹźliwiajÄ cych dziecku poznawanie kultury i jÄzyka mniejszoĹci narodowej lub etnicznej lub jÄzyka regionalnego – kaszubskiego.
- Tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjajÄ cych budowaniu zainteresowania dziecka jÄzykiem obcym nowoĹźytnym, chÄci poznawania innych kultur.
Przygotowanie dzieci do posĹugiwania siÄ jÄzykiem obcym nowoĹźytnym nie dotyczy:
- dzieci posiadajÄ cych orzeczenie o potrzebie ksztaĹcenia specjalnego wydane ze wzglÄdu na niepeĹnosprawnoĹÄ intelektualnÄ w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dzieci posiadajÄ cych orzeczenie o potrzebie ksztaĹcenia specjalnego wydane ze wzglÄdu na niepeĹnosprawnoĹci sprzÄĹźone, jeĹźeli jednÄ z niepeĹnosprawnoĹci jest niepeĹnosprawnoĹÄ intelektualna w stopniu umiarkowanym lub znacznym;
- dzieci posiadajÄ cych orzeczenie o potrzebie ksztaĹcenia specjalnego wydane ze wzglÄdu na inne niĹź wymienione w pkt 1 rodzaje niepeĹnosprawnoĹci, o ktĂłrych mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oĹwiatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59), oraz jeĹźeli z indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego wynika brak moĹźliwoĹci realizacji przygotowania do posĹugiwania siÄ jÄzykiem obcym nowoĹźytnym ze wzglÄdu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz moĹźliwoĹci psychofizyczne dziecka.
OsiÄ gniÄcia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego
- Fizyczny obszar rozwoju dziecka. Dziecko przygotowane do podjÄcia nauki w szkole:
- zgĹasza potrzeby fizjologiczne, samodzielnie wykonuje podstawowe czynnoĹci higieniczne;
- wykonuje czynnoĹci samoobsĹugowe: ubieranie siÄ i rozbieranie, w tym czynnoĹci precyzyjne, np. zapinanie guzikĂłw, wiÄ zanie sznurowadeĹ;
- spoĹźywa posiĹki z uĹźyciem sztuÄcĂłw, nakrywa do stoĹu i sprzÄ ta po posiĹku;
- komunikuje potrzebÄ ruchu, odpoczynku itp.;
- uczestniczy w zabawach ruchowych, w tym rytmicznych, muzycznych, naĹladowczych, z przyborami lub bez nich; wykonuje róşne formy ruchu: bieĹźne, skoczne, z czworakowaniem, rzutne;
- inicjuje zabawy konstrukcyjne, majsterkuje, buduje, wykorzystujÄ c zabawki, materiaĹy uĹźytkowe, w tym materiaĹ naturalny;
- wykonuje czynnoĹci, takie jak: sprzÄ tanie, pakowanie, trzymanie przedmiotĂłw jednÄ rÄkÄ i oburÄ cz, maĹych przedmiotĂłw z wykorzystaniem odpowiednio uksztaĹtowanych chwytĂłw dĹoni, uĹźywa chwytu pisarskiego podczas rysowania, kreĹlenia i pierwszych prĂłb pisania;
- wykonuje podstawowe Äwiczenia ksztaĹtujÄ ce nawyk utrzymania prawidĹowej postawy ciaĹa;
- wykazuje sprawnoĹÄ ciaĹa i koordynacjÄ w stopniu pozwalajÄ cym na rozpoczÄcie systematycznej nauki czynnoĹci zĹoĹźonych, takich jak czytanie i pisanie.
- Emocjonalny obszar rozwoju dziecka. Dziecko przygotowane do podjÄcia nauki w szkole:
- rozpoznaje i nazywa podstawowe emocje, prĂłbuje radziÄ sobie z ich przeĹźywaniem;
- szanuje emocje swoje i innych osĂłb;
- przeĹźywa emocje w sposĂłb umoĹźliwiajÄ cy mu adaptacjÄ w nowym otoczeniu, np. w nowej grupie dzieci, nowej grupie starszych dzieci, a takĹźe w nowej grupie dzieci i osĂłb dorosĹych;
- przedstawia swoje emocje i uczucia, uĹźywajÄ c charakterystycznych dla dziecka form wyrazu;
- rozstaje siÄ z rodzicami bez lÄku, ma ĹwiadomoĹÄ, Ĺźe rozstanie takie bywa dĹuĹźsze lub krĂłtsze;
- rozróşnia emocje i uczucia przyjemne i nieprzyjemne, ma ĹwiadomoĹÄ, Ĺźe odczuwajÄ i przeĹźywajÄ je wszyscy ludzie;
- szuka wsparcia w sytuacjach trudnych dla niego emocjonalnie; wdraĹźa swoje wĹasne strategie, wspierane przez osoby dorosĹe lub rĂłwieĹnikĂłw;
- zauwaĹźa, Ĺźe nie wszystkie przeĹźywane emocje i uczucia mogÄ byÄ podstawÄ do podejmowania natychmiastowego dziaĹania, panuje nad nieprzyjemnÄ emocjÄ , np. podczas czekania na wĹasnÄ kolej w zabawie lub innej sytuacji;
- wczuwa siÄ w emocje i uczucia osĂłb z najbliĹźszego otoczenia;
- dostrzega, Ĺźe zwierzÄta posiadajÄ zdolnoĹÄ odczuwania, przejawia w stosunku do nich ĹźyczliwoĹÄ i troskÄ;
- dostrzega emocjonalnÄ wartoĹÄ otoczenia przyrodniczego jako ĹşrĂłdĹa satysfakcji estetycznej.
- SpoĹeczny obszar rozwoju dziecka. Dziecko przygotowane do podjÄcia nauki w szkole:
- przejawia poczucie wĹasnej wartoĹci jako osoby, wyraĹźa szacunek wobec innych osĂłb i przestrzegajÄ c tych wartoĹci, nawiÄ zuje relacje rĂłwieĹnicze;
- odczuwa i wyjaĹnia swojÄ przynaleĹźnoĹÄ do rodziny, narodu, grupy przedszkolnej, grupy chĹopcĂłw, grupy dziewczynek oraz innych grup, np. grupy teatralnej, grupy sportowej;
- posĹuguje siÄ swoim imieniem, nazwiskiem, adresem;
- uĹźywa zwrotĂłw grzecznoĹciowych podczas powitania, poĹźegnania, sytuacji wymagajÄ cej przeproszenia i przyjÄcia konsekwencji swojego zachowania;
- ocenia swoje zachowanie w kontekĹcie podjÄtych czynnoĹci i zadaĹ oraz przyjÄtych norm grupowych; przyjmuje, respektuje i tworzy zasady zabawy w grupie, wspĂłĹdziaĹa z dzieÄmi w zabawie, pracach uĹźytecznych, podczas odpoczynku;
- nazywa i rozpoznaje wartoĹci zwiÄ zane z umiejÄtnoĹciami i zachowaniami spoĹecznymi, np. szacunek do dzieci i dorosĹych, szacunek do ojczyzny, ĹźyczliwoĹÄ okazywana dzieciom i dorosĹym – obowiÄ zkowoĹÄ, przyjaĹşĹ, radoĹÄ;
- respektuje prawa i obowiÄ zki swoje oraz innych osĂłb, zwracajÄ c uwagÄ na ich indywidualne potrzeby;
- obdarza uwagÄ inne dzieci i osoby dorosĹe;
- komunikuje siÄ z dzieÄmi i osobami dorosĹymi, wykorzystujÄ c komunikaty werbalne i pozawerbalne; wyraĹźa swoje oczekiwania spoĹeczne wobec innego dziecka, grupy.
- Poznawczy obszar rozwoju dziecka. Dziecko przygotowane do podjÄcia nauki w szkole:
- wyraĹźa swoje rozumienie Ĺwiata, zjawisk i rzeczy znajdujÄ cych siÄ w bliskim otoczeniu za pomocÄ komunikatĂłw pozawerbalnych: taĹca, intencjonalnego ruchu, gestĂłw, impresji plastycznych, technicznych, teatralnych, mimicznych, konstrukcji i modeli z tworzyw i materiaĹu naturalnego;
- wyraĹźa swoje rozumienie Ĺwiata, zjawisk i rzeczy znajdujÄ cych siÄ w bliskim otoczeniu za pomocÄ jÄzyka mĂłwionego, posĹuguje siÄ jÄzykiem polskim w mowie zrozumiaĹej dla dzieci i osĂłb dorosĹych, mĂłwi pĹynnie, wyraĹşnie, rytmicznie, poprawnie wypowiada ciche i gĹoĹne dĹşwiÄki mowy, rozróşnia gĹoski na poczÄ tku i koĹcu w wybranych prostych fonetycznie sĹowach;
- odróşnia elementy Ĺwiata fikcji od realnej rzeczywistoĹci; byty rzeczywiste od medialnych, byty realistyczne od fikcyjnych;
- rozpoznaje litery, ktĂłrymi jest zainteresowane na skutek zabawy i spontanicznych odkryÄ, odczytuje krĂłtkie wyrazy utworzone z poznanych liter w formie napisĂłw drukowanych dotyczÄ ce treĹci znajdujÄ cych zastosowanie w codziennej aktywnoĹci;
- odpowiada na pytania, opowiada o zdarzeniach z przedszkola, objaĹnia kolejnoĹÄ zdarzeĹ w prostych historyjkach obrazkowych, ukĹada historyjki obrazkowe, recytuje wierszyki, ukĹada i rozwiÄ zuje zagadki;
- wykonuje wĹasne eksperymenty jÄzykowe, nadaje znaczenie czynnoĹciom, nazywa je, tworzy Ĺźarty jÄzykowe i sytuacyjne, uwaĹźnie sĹucha i nadaje znaczenie swym doĹwiadczeniom;
- eksperymentuje rytmem, gĹosem, dĹşwiÄkami i ruchem, rozwijajÄ c swojÄ wyobraĹşniÄ muzycznÄ ; sĹucha, odtwarza i tworzy muzykÄ, Ĺpiewa piosenki, porusza siÄ przy muzyce i do muzyki, dostrzega zmiany charakteru muzyki, np. dynamiki, tempa i wysokoĹci dĹşwiÄku oraz wyraĹźa jÄ ruchem, reaguje na sygnaĹy, muzykuje z uĹźyciem instrumentĂłw oraz innych ĹşrĂłdeĹ dĹşwiÄku; Ĺpiewa piosenki z dzieciÄcego repertuaru oraz Ĺatwe piosenki ludowe; chÄtnie uczestniczy w zbiorowym muzykowaniu; wyraĹźa emocje i zjawiska pozamuzyczne róşnymi Ĺrodkami aktywnoĹci muzycznej; aktywnie sĹucha muzyki; wykonuje lub rozpoznaje melodie, piosenki i pieĹni, np. waĹźne dla wszystkich dzieci w przedszkolu, np. hymn przedszkola, charakterystyczne dla uroczystoĹci narodowych (Hymn Narodowy), potrzebne do organizacji uroczystoĹci np. Dnia Babci i Dziadka, ĹwiÄta przedszkolaka (piosenki okazjonalne) i inne; w skupieniu sĹucha muzyki;
- wykonuje wĹasne eksperymenty graficzne farbÄ , kredkÄ , oĹĂłwkiem, mazakiem itp., tworzy proste i zĹoĹźone znaki, nadajÄ c im znaczenie, odkrywa w nich fragmenty wybranych liter, cyfr, kreĹli wybrane litery i cyfry na gĹadkiej kartce papieru, wyjaĹnia sposĂłb powstania wykreĹlonych, narysowanych lub zapisanych ksztaĹtĂłw, przetwarza obraz ruchowy na graficzny i odwrotnie, samodzielnie planuje ruch przed zapisaniem, np. znaku graficznego, litery i innych w przestrzeni sieci kwadratowej lub liniatury, okreĹla kierunki i miejsca na kartce papieru;
- czyta obrazy, wyodrÄbnia i nazywa ich elementy, nazywa symbole i znaki znajdujÄ ce siÄ w otoczeniu, wyjaĹnia ich znaczenie;
- wymienia nazwÄ swojego kraju i jego stolicy, rozpoznaje symbole narodowe (godĹo, flaga, hymn), nazywa wybrane symbole zwiÄ zane z regionami Polski ukryte w podaniach, przysĹowiach, legendach, bajkach, np. o smoku wawelskim, orientuje siÄ, Ĺźe Polska jest jednym z krajĂłw Unii Europejskiej;
- wyraĹźa ekspresjÄ twĂłrczÄ podczas czynnoĹci konstrukcyjnych i zabawy, zagospodarowuje przestrzeĹ, nadajÄ c znaczenie umieszczonym w niej przedmiotom, okreĹla ich poĹoĹźenie, liczbÄ, ksztaĹt, wielkoĹÄ, ciÄĹźar, porĂłwnuje przedmioty w swoim otoczeniu z uwagi na wybranÄ cechÄ;
- klasyfikuje przedmioty wedĹug: wielkoĹci, ksztaĹtu, koloru, przeznaczenia, ukĹada przedmioty w grupy, szeregi, rytmy, odtwarza ukĹady przedmiotĂłw i tworzy wĹasne, nadajÄ c im znaczenie, rozróşnia podstawowe figury geometryczne (koĹo, kwadrat, trĂłjkÄ t, prostokÄ t);
- eksperymentuje, szacuje, przewiduje, dokonuje pomiaru dĹugoĹci przedmiotĂłw, wykorzystujÄ c np. dĹoĹ, stopÄ, but;
- okreĹla kierunki i ustala poĹoĹźenie przedmiotĂłw w stosunku do wĹasnej osoby, a takĹźe w stosunku do innych przedmiotĂłw, rozróşnia stronÄ lewÄ i prawÄ ;
- przelicza elementy zbiorĂłw w czasie zabawy, prac porzÄ dkowych, ÄwiczeĹ i wykonywania innych czynnoĹci, posĹuguje siÄ liczebnikami gĹĂłwnymi i porzÄ dkowymi, rozpoznaje cyfry oznaczajÄ ce liczby od 0 do 10, eksperymentuje z tworzeniem kolejnych liczb, wykonuje dodawanie i odejmowanie w sytuacji uĹźytkowej, liczy obiekty, odróşnia liczenie bĹÄdne od poprawnego;
- posĹuguje siÄ w zabawie i w trakcie wykonywania innych czynnoĹci pojÄciami dotyczÄ cymi nastÄpstwa czasu np. wczoraj, dzisiaj, jutro, rano, wieczorem, w tym nazwami pĂłr roku, nazwami dni tygodnia i miesiÄcy;
- rozpoznaje modele monet i banknotĂłw o niskich nominaĹach, porzÄ dkuje je, rozumie, do czego sĹuĹźÄ pieniÄ dze w gospodarstwie domowym;
- posĹuguje siÄ pojÄciami dotyczÄ cymi zjawisk przyrodniczych, np. tÄcza, deszcz, burza, opadanie liĹci z drzew, sezonowa wÄdrĂłwka ptakĂłw, kwitnienie drzew, zamarzanie wody, dotyczÄ cymi Ĺźycia zwierzÄ t, roĹlin, ludzi w Ĺrodowisku przyrodniczym, korzystania z dĂłbr przyrody, np. grzybĂłw, owocĂłw, ziĂłĹ;
- podejmuje samodzielnÄ aktywnoĹÄ poznawczÄ np. oglÄ danie ksiÄ Ĺźek, zagospodarowywanie przestrzeni wĹasnymi pomysĹami konstrukcyjnymi, korzystanie z nowoczesnej technologii itd.;
- wskazuje zawody wykonywane przez rodzicĂłw i osoby z najbliĹźszego otoczenia, wyjaĹnia, czym zajmuje siÄ osoba wykonujÄ ca dany zawĂłd;
- rozumie bardzo proste polecenia w jÄzyku obcym nowoĹźytnym i reaguje na nie; uczestniczy w zabawach, np. muzycznych, ruchowych, plastycznych, konstrukcyjnych, teatralnych; uĹźywa wyrazĂłw i zwrotĂłw majÄ cych znaczenie dla danej zabawy lub innych podejmowanych czynnoĹci; powtarza rymowanki i proste wierszyki, Ĺpiewa piosenki w grupie; rozumie ogĂłlny sens krĂłtkich historyjek opowiadanych lub czytanych, gdy sÄ wspierane np. obrazkami, rekwizytami, ruchem, mimikÄ , gestami;
- reaguje na proste polecenie w jÄzyku mniejszoĹci narodowej lub etnicznej, uĹźywa wyrazĂłw i zwrotĂłw majÄ cych znaczenie w zabawie i innych podejmowanych czynnoĹciach: powtarza rymowanki i proste wierszyki, Ĺpiewa piosenki; rozumie ogĂłlny sens krĂłtkich historyjek opowiadanych lub czytanych wspieranych np. obrazkiem, rekwizytem, gestem; zna godĹo (symbol) swojej wspĂłlnoty narodowej lub etnicznej;
- reaguje na proste polecenie w jÄzyku regionalnym – kaszubskim, uĹźywa wyrazĂłw i zwrotĂłw majÄ cych znaczenie w zabawie i innych podejmowanych czynnoĹciach: powtarza rymowanki i proste wierszyki, Ĺpiewa piosenki; rozumie ogĂłlny sens krĂłtkich historyjek opowiadanych lub czytanych wspieranych np. obrazkiem, rekwizytem, gestem, zna godĹo (symbol) swojej wspĂłlnoty regionalnej – kaszubskiej.
Warunki i sposĂłb realizacji
- Zgodnie z zapisami dotyczÄ cymi zadaĹ przedszkola nauczyciele organizujÄ zajÄcia wspierajÄ ce rozwĂłj dziecka. WykorzystujÄ do tego kaĹźdÄ sytuacjÄ i moment pobytu dziecka w przedszkolu, czyli tzw. zajÄcia kierowane i niekierowane. Wszystkie doĹwiadczenia dzieci pĹynÄ ce z organizacji pracy przedszkola sÄ efektem realizacji programu wychowania przedszkolnego. WaĹźne sÄ zatem zajÄcia kierowane, jak i czas spoĹźywania posiĹkĂłw, czas przeznaczony na odpoczynek i charakter tego odpoczynku, uroczystoĹci przedszkolne, wycieczki, ale i ubieranie, rozbieranie. Bardzo waĹźna jest samodzielna zabawa.
- Przedstawione w podstawie programowej naturalne obszary rozwoju dziecka wskazujÄ na koniecznoĹÄ uszanowania typowych dla tego okresu potrzeb rozwojowych, ktĂłrych speĹnieniem powinna staÄ siÄ dobrze zorganizowana zabawa, zarĂłwno w budynku przedszkola, jak i na ĹwieĹźym powietrzu. Naturalna zabawa dziecka wiÄ Ĺźe siÄ z doskonaleniem motoryki i zaspokojeniem potrzeby ruchu, dlatego organizacja zajÄÄ na ĹwieĹźym powietrzu powinna byÄ elementem codziennej pracy z dzieckiem w kaĹźdej grupie wiekowej.
- Nauczyciele, organizujÄ c zajÄcia kierowane, biorÄ pod uwagÄ moĹźliwoĹci dzieci, ich oczekiwania poznawcze i potrzeby wyraĹźania swoich stanĂłw emocjonalnych, komunikacji oraz chÄci zabawy. WykorzystujÄ kaĹźdÄ naturalnie pojawiajÄ cÄ siÄ sytuacjÄ edukacyjnÄ prowadzÄ cÄ do osiÄ gniÄcia dojrzaĹoĹci szkolnej. Sytuacje edukacyjne wywoĹane np. oczekiwaniem poznania liter skutkujÄ zabawami w ich rozpoznawaniu. JeĹźeli dzieci w sposĂłb naturalny sÄ zainteresowane zabawami prowadzÄ cymi do ÄwiczeĹ czynnoĹci zĹoĹźonych, takich jak liczenie, czytanie, a nawet pisanie, nauczyciel przygotowuje dzieci do wykonywania tychĹźe czynnoĹci zgodnie z fizjologiÄ i naturÄ pojawiania siÄ tychĹźe procesĂłw.
- Przedszkole jest miejscem, w ktĂłrym poprzez zabawÄ dziecko poznaje alfabet liter drukowanych. Zabawa rozwija w dziecku oczekiwania poznawcze w tym zakresie i jest najlepszym rozwiÄ zaniem metodycznym, ktĂłre sprzyja jego rozwojowi. Zabawy przygotowujÄ ce do nauki pisania liter prowadziÄ powinny jedynie do optymalizacji napiÄcia miÄĹniowego, ÄwiczeĹ planowania ruchu przy kreĹleniu znakĂłw o charakterze literopodobnym, ÄwiczeĹ czytania liniatury, wodzenia po Ĺladzie i zapisu wybranego znaku graficznego. W trakcie wychowania przedszkolnego dziecko nie uczy siÄ czynnoĹci zĹoĹźonych z udziaĹem caĹej grupy, lecz przygotowuje siÄ do nauki czytania i pisania oraz uczestniczy w procesie alfabetyzacji.
- Nauczyciele diagnozujÄ , obserwujÄ dzieci i twĂłrczo organizujÄ przestrzeĹ ich rozwoju, wĹÄ czajÄ c do zabaw i doĹwiadczeĹ przedszkolnych potencjaĹ tkwiÄ cy w dzieciach oraz ich zaciekawienie elementami otoczenia.
- WspĂłĹczesny przedszkolak funkcjonuje w dynamicznym, szybko zmieniajÄ cym siÄ otoczeniu, stÄ d przedszkole powinno staÄ siÄ miejscem, w ktĂłrym dziecko otrzyma pomoc w jego rozumieniu.
- Organizacja zabawy, nauki i wypoczynku w przedszkolu oparta jest na rytmie dnia, czyli powtarzajÄ cych siÄ systematycznie fazach, ktĂłre pozwalajÄ dziecku na stopniowe zrozumienie pojÄcia czasu i organizacji oraz dajÄ poczucie bezpieczeĹstwa i spokoju, zapewniajÄ c mu zdrowy rozwĂłj.
- Pobyt w przedszkolu jest czasem wypeĹnionym zabawÄ , ktĂłra pod okiem specjalistĂłw tworzy pole doĹwiadczeĹ rozwojowych budujÄ cych dojrzaĹoĹÄ szkolnÄ . Nauczyciele zwracajÄ uwagÄ na koniecznoĹÄ tworzenia stosownych nawykĂłw ruchowych u dzieci, ktĂłre bÄdÄ niezbÄdne, aby rozpoczÄ Ä naukÄ w szkole, a takĹźe na rolÄ poznawania wielozmysĹowego. SzczegĂłlne znaczenie dla budowy dojrzaĹoĹci szkolnej majÄ zajÄcia rytmiki, ktĂłre powinny byÄ prowadzone w kaĹźdej grupie wiekowej oraz gimnastyki, ze szczegĂłlnym uwzglÄdnieniem ÄwiczeĹ zapobiegajÄ cych wadom postawy.
- Nauczyciele systematycznie informujÄ rodzicĂłw o postÄpach w rozwoju ich dziecka, zachÄcajÄ do wspĂłĹpracy w realizacji programu wychowania przedszkolnego oraz opracowujÄ diagnozÄ dojrzaĹoĹci szkolnej dla tych dzieci, ktĂłre w danym roku majÄ rozpoczÄ Ä naukÄ w szkole.
- Przygotowanie dzieci do posĹugiwania siÄ jÄzykiem obcym nowoĹźytnym powinno byÄ wĹÄ
czone w róşne dziaĹania realizowane w ramach programu wychowania przedszkolnego i powinno odbywaÄ siÄ przede wszystkim w formie zabawy. NaleĹźy stworzyÄ warunki umoĹźliwiajÄ
ce dzieciom osĹuchanie siÄ z jÄzykiem obcym w róşnych sytuacjach Ĺźycia codziennego. MoĹźe to zostaÄ zrealizowane m.in. poprzez kierowanie do dzieci bardzo prostych poleceĹ w jÄzyku obcym w toku róşnych zajÄÄ i zabaw, wspĂłlnÄ
lekturÄ ksiÄ
Ĺźeczek dla dzieci w jÄzyku obcym, wĹÄ
czanie do zajÄÄ rymowanek, prostych wierszykĂłw, piosenek oraz materiaĹĂłw audiowizualnych w jÄzyku obcym. Nauczyciel prowadzÄ
cy zajÄcia z dzieÄmi powinien wykorzystaÄ naturalne sytuacje wynikajÄ
ce ze swobodnej zabawy dzieci, aby powtĂłrzyÄ lub zastosowaÄ w dalszej zabawie poznane przez dzieci sĹowa lub zwroty.
DokonujÄ c wyboru jÄzyka obcego nowoĹźytnego, do posĹugiwania siÄ ktĂłrym bÄdÄ przygotowywane dzieci uczÄszczajÄ ce do przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego, naleĹźy braÄ pod uwagÄ, jaki jÄzyk obcy nowoĹźytny jest nauczany w szkoĹach podstawowych na terenie danej gminy. - AranĹźacja przestrzeni wpĹywa na aktywnoĹÄ wychowankĂłw, dlatego proponuje siÄ takie jej zagospodarowanie, ktĂłre pozwoli dzieciom na podejmowanie róşnorodnych form dziaĹania. Wskazane jest zorganizowanie staĹych i czasowych kÄ cikĂłw zainteresowaĹ. Jako staĹe proponuje siÄ kÄ ciki: czytelniczy, konstrukcyjny, artystyczny, przyrodniczy. Jako czasowe proponuje siÄ kÄ ciki zwiÄ zane z realizowanÄ tematykÄ , ĹwiÄtami okolicznoĹciowymi, specyfikÄ pracy przedszkola.
- Elementem przestrzeni sÄ takĹźe zabawki i pomoce dydaktyczne wykorzystywane w motywowaniu dzieci do podejmowania samodzielnego dziaĹania, odkrywania zjawisk oraz zachodzÄ cych procesĂłw, utrwalania zdobytej wiedzy i umiejÄtnoĹci, inspirowania do prowadzenia wĹasnych eksperymentĂłw. Istotne jest, aby kaĹźde dziecko miaĹo moĹźliwoĹÄ korzystania z nich bez nieuzasadnionych ograniczeĹ czasowych.
- Elementem przestrzeni w przedszkolu sÄ odpowiednio wyposaĹźone miejsca przeznaczone na odpoczynek dzieci (leĹźak, materac, mata, poduszka), jak rĂłwnieĹź elementy wyposaĹźenia odpowiednie dla dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych.
- Estetyczna aranĹźacja wnÄtrz umoĹźliwia celebrowanie posiĹkĂłw (kulturalne, spokojne ich spoĹźywanie poĹÄ czone z naukÄ posĹugiwania siÄ sztuÄcami), a takĹźe moĹźliwoĹÄ wybierania potraw przez dzieci (walory odĹźywcze i zdrowotne produktĂłw), a nawet ich komponowania.
- AranĹźacja wnÄtrz umoĹźliwia dzieciom podejmowanie prac porzÄ dkowych np. po i przed posiĹkami, po zakoĹczonej zabawie, przed wyjĹciem na spacer.
ĹšrĂłdĹo:
RozporzÄ dzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej ksztaĹcenia ogĂłlnego dla szkoĹy podstawowej, w tym dla uczniĂłw z niepeĹnosprawnoĹciÄ intelektualnÄ w stopniu umiarkowanym lub znacznym, ksztaĹcenia ogĂłlnego dla branĹźowej szkoĹy I stopnia, ksztaĹcenia ogĂłlnego dla szkoĹy specjalnej przysposabiajÄ cej do pracy oraz ksztaĹcenia ogĂłlnego dla szkoĹy policealnej. Dz.U. z 2017 r., poz. 356